‏بيان تفصيلي علم حضوری يک معلول نسبت به معلول ديگر‏

معلول اول، چون يک وجود رابط و وابسته به وجود علت مي باشد، علم آن به معلول دوم تنها بواسطة مقومش، که همان علت است، تمام مي گردد. بنابراين، عالم همان علت است، از آن جهت که مقوم معلول اول مي باشد؛ معلوم نيز همان علت است، از آن رو که مقوم معلول دوم مي باشد. درنتيجه، مفهوم عالم و معلوم از يک وجود، که همان وجود علت است، انتزاع مي گردد.
 اين سخن، اختصاص به علم يک معلول نسبت به معلول ديگر ندارد، بلکه درموردعلم علت به معلول، و نيز علم معلول به علت، مفهوم عالم و معلول از يک وجود، که همان وجود علت است، نیز صادق است.

چاپایمیل