اقسام حرکت‏

براي حرکت بواسطة انقسام امور شش گانه اي که ذات حرکت بدانها وابسته است (مبدأ، منتها، مسافت، موضوع، زمان و فاعل حرکت)، اقسامي مي‌توان بيان کرد:
تقسيم حرکت به اعتبار تقسيم [مسافت، يعني] مقوله [اي که حرکت در آن روي مي دهد] مانند: حرکت در کيف، حرکت در کم، حرکت در أين، و حرکت در وضع.
تقسيم حرکت به اعتبار تقسيم موضوع، مانند: حرکت نبات، حرکت حيوان، و حرکت انسان.
تقسيم حرکت به اعتبار زمان مانند: حرکت شبانه، حرکت روانه، حرکت تابستاني، حرکت زمستاني.
و تقسيم حرکت به اعتبار تقسيم فاعل، مانند: حرکت طبيعي، حرکت قسري، و حرکت نفساني.
فلاسفه گفته اند: فاعل نزديک و بدون واسطه در همه اين حرکات همه طبيعت متحرک است؛ و تحريک نفساني در فاعلهايي که داراي نفس مي‌باشند، به نحو مسخّر ساختن قواي طبيعي است؛ و لذا در اين موارد زير فاعل نزديک حرکت همان طبيعيت مي‌باشد.
همچنين فلاسفه گفته اند: ميان طبيعت و حرکتي که از آن صادر مي‌شود، واسطه‌اي وجوددارد؛ و آن واسطه ميلي است که طبيعت درمتحرک بوجود مي‌آورد.

چاپایمیل