وحدت، دارای حقیقت خارجی است.‏

وحدتی که خود وحدت دارد عین ذات آن می باشد (نه زائد بر آن.) بنابراین وحدت ذاتاً واحد است؛ و این نظیر همان مطلبی است که دربارۀ وجود گذشت که: وجود ذاتاً موجود است بدون آن که نیاز به وجود زاید بر ذاتش داشته باشد.[1]

 


[1] جواب از اشکال: وحدت از معانی انتزاعیِ عقلی است، و یک مفهوم اعتباری می باشد که ثبوت و حقیقتی در خارج ندارد؛ زیرا اگر وحدت در خارج ثبوت و حقیقت داشته باشد، خودِ وحدت نیز باید وحدتی داشته باشد، زیرا هر واقعیتی واحد است، پس اگر خود وحدت هم واقعیت داشته باشد، باید واحد باشد و وحدت دیگری بر آن عارض شده باشد، و وحدت آن نیز وحدت سوّمی خواهد داشت، و این زنجیره ادامه می یابد و به تسلسل می انجامد.

چاپایمیل