اربعین کلیمی (چله از اول ذی القعده تا روز عرفه)

اهل معرفت و سالکان طریق الی الله سنتی دارند به نام اربعین یا همان  چله گیری. یعنی خود را چهل روز با اعمال خاصی برای خدا خالص می کنند و زنگار گناه از قلب می شویند تا به درگاه او یگانه شوند. بهترین آب و هوای معنوی برای این چله گیری را از ابتدای ذیقعده تا دهم ذیحجه دانسته اند.


وَ واعَدْنا مُوسى‏ ثَلاثِينَ لَيْلَةً وَ أَتْمَمْناها بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيقاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً وَ قالَ مُوسى‏ لِأَخِيهِ هارُونَ اخْلُفْنِي فِي قَوْمِي وَ أَصْلِحْ وَ لا تَتَّبِعْ سَبِيلَ الْمُفْسِدِينَ (اعراف 142)


و با موسى سى شب وعده كرديم و آن را به ده شب ديگر كامل كرديم، و وعده پروردگارش چهل شب تمام شد موسى به برادر خويش هارون گفت: ميان قوم من جانشين من باش و به اصلاح كارشان پرداز و طريقه مفسدين را پيروى مكن.


حضرت علامه طباطبایی ذیل این آیه در تفسیر شریف المیزان چنین فرموده است: « برگشت معناى آيه به اين است كه خداى تعالى موسى (ع) را براى مدت سى شب به درگاه خود و براى گفتگوى با وى نزديك ساخته و ده شب ديگر براى اتمام آن گفتگوها بر آن مدت افزوده و در نتيجه ميقات پروردگارش چهل شب تمام شده است، و اگر حساب را بر روى شب‏ها برده نه روزها و حال آنكه در اين مدت موسى روزها هم در ميقات بسر برده و معمولا در اينگونه موارد حساب روى روزها برده مى‏شود نه شب‏ها، شايد براى اين است كه غرض از اين ميقات تقرب به درگاه خدا و مناجات با او است كه شب‏ها اختصاص بيشترى براى اين كار داشته و حواس انسان جمع‏تر و نفس براى انس گرفتن آماده‏تر است، آنهم در چنين مناجاتى كه در آن تورات نازل شده است.


هم چنان كه در باره رسول خدا (ص) هم فرموده:"يا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا" تا آنجا كه فرموده:" إِنَّا سَنُلْقِي عَلَيْكَ قَوْلًا ثَقِيلًا، إِنَّ ناشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئاً وَ أَقْوَمُ قِيلًا إِنَّ لَكَ فِي النَّهارِ سَبْحاً طَوِيلًا"اى جامه به خويش پيچيده. شب را به جز اندكى. به پا خيز. مگر يك نيمه شب يا اندكى از آن كم كن. يا بر آن بيفزاى و قرآن را به تانى خوان تانى دقيق. كه ما گفتارى گران به تو القا خواهيم كرد. كه در ساعات شب وفاق خاطر بيشتر و گفتار استوارتر است. كه تو را بروز رفت و آمد طولانى است. (سوره مزمل آيه 7)


 
این همان ایامی است که حضرت موسی کلیم الله به کوه طور رفت و چهل شب در آنجا به مناجات پرداخت و تورات بر او نازل شد.  این ایام به اربعین کلیمی مشهور است و بسیاری از اساتید اخلاق به شاگردان خود دستورات ویژه ای را برای استفاده کامل از این اربعین می دهند.

 

سحـــــــــــــرگه رهروي در سرزميني

همــــــــي گفت اين معمّي با قريني

كه اي ‌صوفي شراب آنگه شود صاف

كه در شيشه بمــــــاند اربعيــــــني

 

در قرآن و روايات، سه قسم عزلت و گوشه گيري مطرح است:

1- عزلت و هجرت از گناهان شخصي

2- عزلت و گوشه گيري از شهري که انسان در آن شهر قادر بر حفظ دين خود نيست.

3- کناره گيري و عزلت از گروهي که غرق در انواع معاصي و گناهان هستند.

عرفا، حقيقت عزلت را علاوه بر موارد ياد شده، خلوت گرفتن از غير و بخصوص از خويش، براي يافتن مقصود واقعي مي دانند. اين خلوت گرفتن، منافات با از منزل بيرون رفتن و کسب کار و معاشرت با مردم، در حد لزوم ندارد، اين خلوت در حقيقت، خلوت دل است از تعلق و وابستگي به غير.
در تفسير امام حسن عسکري - عليه السّلام ـ در تفسير سورة بقره، در چند موضع ذکر فرموده اند که رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ از براي ذکر و تفکر و تدبر به کوه حرا تشريف مي بردند و در حديث آمده که آن حضرت خلوت نشيني را دوست مي داشت.

چاپایمیل